رصد آسمان پر ستاره شعبان

انجمن نجوم آیاز در اولین فعالیت خود در تابستان ۸۸ ، یک برنامه رصدی در دامنه کوه سهند را تدارک دید که با تلاش اعضای با تجربه انجمن شبی بیاد ماندنی برای آیاز بود. این بار برای سومین بار بود که آیاز برای رصد به دامنه سهند (پیست اسکی سهند) رفت تا بار دیگر آسمانی از جنس آسمان کویر را تجربه کند. چونین آسمانی در نزدیکی شهر تبریز کم نظر یا شاید بی نظیر باشد هرچند که افق جالبی برای رصد ندارد... اگر شما اینجا را برای رصد انتخاب کنید از یک سو آلودگی نوری شهر و از سوی دیگر کوه های این منطقه کوهستانی مانع رصد افق می شود اما بی شک از زیبایی های بالای سر خود لذت خواهید برد. 

تیم رصدی پنجشنبه عصر (۸ مرداد) به سمت مکان تایین شده حرکت کرد و قبل از غروب آفتاب ابزار های رصدی را آماده کردند و در فرصت چند ساعتی تا غروب ماه به بحث مسائل تئوری رصد پرداختند. بعد از غروب ماه (ماه تا نیمه شب در آسمان بود و رصد را تا آن لحظه سخت کرده بود) و محیا شدن شرایط ، رصد خود را آغاز و تا سحر گاه روز جمعه به رصد اجرام ستاره ای و غیر ستاره ای پرداخت.

انجمن نجوم آیاز قصد دارد تا با افزایش شب های رصدی اعضا را برای مسابقاتی چون ماراتون مسیه یا رقابت رصدی صوفی  آماده کند. قابل ذکر است آیاز برنامه های سال جهانی نجوم را ادامه خواهد داد.

شب های رصدی اخیر انجمن آیاز

ـ یکی از برنامه­های رصدی گروه مختص پدیده ماه گرفتگی بود که در مورخه 12/12/85 در پارک ائل گلی برگزار کردیم و به گروه­هایی ازقبیل فیلم برداری، عکاسی، رصد، ثبت داده­ها و ... تقسیم شدیم. گرفتگی درساعت 23:46:21 شروع و در ساعت 05:55:27 کامل شد. در این شب به دلیل سردی هوا در ساعت 3 بامداد کار را به اتمام رساندیم.

ـ 28/04/86 برای رصد اجرام مسیه به پیست اسکی سهند رفتیم ولی به دلیل سردی طاقت فرسا­ی هوا تنها قادربه رصد 40 جرم از اجرام مسیه شدیم.

ـ یکی دیگر از پدیده­های مهم نجومی مربوط به بارش شهابی برساووشی ( (ZHR=100بود که در تاریخ 22/05/86 در محدوده صورت فلکی برساووشی رخ داد. ما با برنامه ریزی قبلی و با تعیین گروه­های 3 نفری (که آسمان را به 8 قسمت تقسیم کرده بودیم) قصد رفتن به پیست اسکی سهند را داشتیم ولی به دلیل مشکلات اداری از این رصد مهم بازماندیم و تک تک اعضا به صورت گروه­های فردی و دو نفری به ثبت بارش های شهابی پرداختند و بعضی از گروه­ها با وجود آلود گی نوری قادر به ثبت 34 شهاب در ساعت بودند.

ـ برای رصد حفره­های ماه یک برنامه رصدی دیگری نیز در تاریخ 01/ 06/86 در پارک ائل گلی تدارک دیده شده بود و به دلیل ابری بودن هوا این برنامه به زمان دیگری موکول شد و شب بعد اعضا به صورت گروه­های فردی به رصد و عکاسی از ماه پرداختند.

شنبه 19 شهریور ماه 84 ساعت 6 بعد از ظهر انجمن نجوم آیاز برای اولین رصد خود تبریز را به قصد تفرج گاه قوریگل ترک کرد. این رصد که برای آشنایی بیشتر اعضا با چگونگی رصد آسمان و استفاده از نقشه آسمان طرح ریزی شده بود ؛ با همراهی مسئولین پژوهش سرا ، معاونت متوسطه ناحیه 3 و البته با حضور جمعی از اولیا و علاقمندان به نجوم ، از ساعت 8 شب آغاز و تا 2 بامداد ادامه داشت.

در آن شب به یاد ماندنی اعضای انجمن یک رصد گروهی را تجربه کردند و توانستند با تلسکوپ ها  و  دوربین های دوچشمی  آسمان را متفاوتتر از آنی که قبلاً به چشم می آمد نظاره کنند.

رصد خود را با ماه که در صورت فلکی عقرب بود آغاز کردیم و بعد از غروب ماه رصد صورتهای فلکی و اجرام آنان را شروع کردیم M52 و M 103 که خوشه های کروی و باز هستند در صورت فلکی ذات الکرسی ؛ کهکشان آندرومدا در صورت فلکی آندرومدا ؛ M 51 در صورت فلکی اسب بالدار که یکی از دخشان ترین خوشه های کروی آسمان است . بعد از طلوع مریخ به رصد آن مشغول شدیم ؛ در افق زیباترین خوشه باز ، خوشه پروین که همراه با مریخ طلوع کرده بود را رصد و با موقعیت بسیاری از صورت های فلکی چون دب اکبر و اصغر، هرکول، اژدها، عقاب، قیفاووس، برساوش و ... را در آسمان آشنا شدیم .

یکی از مشکلاتی که آن شب با آن مواجه شدیم نور محیط بود. مشکلی که اکثر منجمان آماتور با آن روبرو هستند آلودگی نوری است که مانع رصد دقیق اجرام و عکاسی میشود.

هیچ چیز مثل تاریکی مطلق و آسمانی صاف برای یک منجم خوش آیند نیست. آنچه که آشکار است این که انجمن توانسته بود اولین فعالیت خود را هر چند با مشکلاتی ، با موفقیت به پایان رساند و قدمی در راه ارتقای سطح دانش و ترویج نجوم بردارد.

امید آن است تا با توفیق خداوند و یاری شما پژوهشگران و علاقمندان به این علم ؛ این انجمن روز به روز پر بار تر و مفید تر گردد.

                                                             سید عماد الدین قاضی طباطبایی/ رئیس انجمن نجوم آیاز

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

عکس ها:

                    (آقای شفیق-مدیر مسئول پژوهشسرای دانش آموزی آذربایجان)

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -